Bu yazı Bahar Eryılmaz tarafından 25.06.2020 tarihinde Felsefe kategorisine yazıldı. DİN FELSEFESİ

makale içerik

BU YAZIDA DİN FELSEFESİ KONU ANLATIMI BULUNMAKTADIR

DİN FELSEFESİ

 1.Din nedir?

  • İnsan ve evren hakkında bilgi veren bir sistemdir.
  • Sıradan veya bilimsel bilgiden farklı olarak metafizik bir bilgidir .
  • Tanrı ,evren ,evrenin sonu,insanın özü,kaderi,insane ile Tanrı arasındaki ilişki gibi konulardan başka bir yaşam tarzı teklif eder.
  • Emrettiği bilgilere uygun yaşamayı teklif eden bir ahlak sistemidir.
  • En önemli öğe inanç,iman tarzıdır.
  • Ahlaktan farklı olarak tapınma,ayin gibi merasimleri vardır

 

DİN FELSEFESİ

 

  1. Dinin temel iddiaları üzerine nesnel ,kuşatıcı ve tutarlı bir biçimde düşünme çabasına Din felsefesi denir .
  2. Dinin temel iddialarını dinin kendisini çeşitli görüntülerini veya türlerini, temel kavramlarını felsefenin eleştirel ,akla uygun ve tutarlı,sistemli incelemenin konusunu yapmaktadır.
  3. Din denilince,animism,totemizm gibi en ilkel dinlerden Yahudilik,Hristiyanlık, İslamiyet gibi tek tanrılı dinlere kadar tüm dinleri içerisine alır.

 

2.DİN FELSEFESİ VE TEOLOJİ

TEOLOJİ (İLAHİYAT)                                                                                   DİN FELSEFESİ 

  1. Belli bir dini temel alır                                                                  - Her dine eşit mesafededir
  2. Birçok teololi vardır                                                                       -Özgür düşünce,nesnel olma ve sorgu
  3. Dogmatic ve otoriteye bağlıdır                                                     layıcıdır.
  4. Belli dini,ait problemleri temel alır                                            -Dini veya dinleri konu alır
  5. Amaç insanların amaçlarını güçlendirmek                                -Dinin ilkelerini sorgular,kişinin daha

                                                                          inançlı olmasını sağlamaz

                                                                                                   -İnançları sarsmaya kalkışmaz

3. DİN FELSEFESİNİN TEMEL KAVRAMLARI

  • Tanrı                          
  • İnanç                          
  • Ruh
  • Yüce               
  • İman
  • Kutsal
  • Fıtrat
  • Peygamber
  • Vahiy
  • Mucize                            
  • Tevhid
  • Dini tecrübe
  • İbadet

4.DİN FELSEFESİNİN TEMEL SORULARI

  • Umut ve inanma nedir?
  • İnsanla Tanrı arasındaki nasıl bir ilişkidir?
  • Çeşitli dinler nasıl ortaya çıkmaktadır?
  • İnsan hayatında din ne anlam taşır
  • Her dinin kendi iddialarını doğruluğunu nasıl öne sürebilirir?

 

5.DİN FELSEFESİNİN TEMEL PROBLEMLERİ

  1. Tanrının  problemi
  2. Evrenin yaratılış problemi
  3. Din dilinin niteliği problemi
  4. Vahyin imkanı problemi
  5. Ruhun ölümsüzlüğü problemi

 

TANRININ VARLIĞINI KABUL EDENLER

1-TEİZM(TANRICILIK):Tanrıya inanma anlamına gelir.Teizm Tanrının varlığının o’nun evrenin yaratıcısı ve koruyucusu olduğunu kabul eder.Evrende olup biten herşey o’nun iradesinin ürünüdür.

2.DEİZM(YARADANCILIK):Tanrı ilk neden olarak evreni yaratmış,ancak evreni yaratmakla işi bitmemiştir,evren artık kendi yasalarıyla işlemektedir.Tanrının sürekli olarak evrene müdahale etmesi akla aykırı bir durumdur.TTANRI EVRENİ YARATMIŞ VE GERİ ÇEKİLMİŞTİR demişlerdir .Vahiy,peygamber,kader,kutsal kitaba inanmazlar.

3.PANTEİZM(TÜM TANRICILIK):Tanrı ile evreni aynı şey olarak görür.Tanrı evrenin kendisidir,İnsanda tanrının bir parçasıdır.Tanrı herşeydir herşeyde tanrıdır.Ademi yaratırken onun ruhuna üflemiş,Ademde tanrının bir parçası varsa Adem de bir tanrıdır.Tanrı nesnelerin dışında değil içindedir.

4.PANENTEİZM(KAMUTANRICILIK):Evren tanrının bir parçasıdır.Tanrı hem evrene aşkın hem de içkindir.Siz anne ve babanızın bir parçasısınız ama anne ve babanız değilsiniz.Tanrıdan bir parça olan Adem Tanrı değildir.Sadece parçası vardır.Ondan parçası olmak ona eşdeğer olmak değildir.

           TANRININ VARLIĞI YADA YOKLUĞU BİLİNMEZ DİYENLER

1.AGNOSTİSİZM(BİLİNMEZCİLİK):Her bireyin duyusu kendine göre olduğundan bilgi de herkese göre değişir.Yani Tanrının varlığı yada yokluğu hakkında bişey bilinmez.Bu yaklaşım metafizik kanunlarının insane aklının bilemeyeceğini ileri sürer.

PASKAL’IN KUMARBAZ ARGUMANI:

İnsanlar tıpkı inanırken kumar oynarlar.Olasılıklara göre davranırlar.

TANRI

VAR

YOK

İNANIRSIN

KAZANÇ

KAYIP

İNANMASSIN

KAYIP

???

 

 

 

TANRININ VARLIĞINI REDDEDENLER

ATEİZM(TANRITANIMAZCILIK):Tanrıyı inkar edip evren ve tabiatın tek varlık olduğunu savunan öğretidir.Ateizm  Tanriyi inkar etmekle birlikte bütün dinlere de karşıdır.Dolayısıyla RUHUN VARLIĞI,ÖLÜMSÜZLÜĞÜ VE AHİRET HAYATINI yok saymaktadır.Ateizmin temeli teryalizme dayanmaktadır.

KÖTÜLÜK KANITI:

LA METİRETTE,HOLBACK gibi ateist flozaflar evrende gördükleri kusurlar,yetersizlikler ve kötülüklerden hareketle Tanrının var olmadığını göstermeye çalışmışlardır.

AHLAK KANITI:

SARTRE’nin varoluşçu yaklaşımına göre açıklanmaktadır.

ANLAMSIZLIK KANITI:

Tanrının varlığını dile getiren önermelerin deneyle doğrulanmayan metafizik nitelik taşıyan önermeler olması dolayısıyla boş ve anlamsız olduğunu ileri sürer.

BİLGİ KANITI:

Evren hakkındaki bilgilerimiz gitgide artarken Tanrı varsayımının gereksiz kıldığını söyler.

SOSYOLOJİK KANIT:

Tanrının fikri toplumun yaptırım gücünü ve işlevini gösteren bir sembolden başka bişey değildir.MARX’a göre Tanri ve inanç sistemleri egemen sınıfları egemenliklerini sürdürebilmek amacıyle ortaya attıkları bir düşüncedir.

PİSİKOLOJİK KANIT:

FREUD ateizmi pisikolojik bir temele otourtur.Ona göre tanrı fikrinin kaynağı insanın çocukluk döneminde karşı karşıya kaldığı zorluk ve felaketler karşısında geliştirdiği zihinsel mekanızmalardır.İnsanın yaşadığı sorunların başkasından –TANRI-  adı altında yarattığı güç ile kurtulabilir.

MADDENİN ÖNCESİZLİĞİ KANITI:

Bazı filozaflara döre madde ezelı ve ebedidir.Onlara göre madde öncesiz ve sonsuz olduğu için yaratılmamıştır.Tabiatıyla bir yaratıcının varlığına inanmak ihtiyacı da ortadan kalkmaktadır.

Teizm:

ONTOLOJİK KANIT(VARLIK KANITI):Tanrı denilirken en yüksek,en mükemmel,her türlü noksanlıktan uzak bütün olumlu nitelikleri taşıyan bir varlık anlatılmaktadır.Mükemmelik ve her noksanlıktan uzak olmak Tanrıya özgü olduğuna göre,Tanrının varlık sebebi de kendisidir.O halde Tanrı gerçektir

KOZMOLOJİK KANIT(EVRENİN VARLIĞINDAN HAREKET EDEN KANIT):Evrende birtakım varlıklar ve olayların olduğuaçıktır.Her varlığın ve her olayın da bir var olma nedeni de gözlenebilmektedir.Hiçbir şey nedensiz olmadığı da açıktır.Herhangi biro lay izlendiğinde onun bir meydana getirici nedeni,bu nedeninde başka bir nedeni olması ve bu durumun geriye doğru gitmesi gerektiği açıktır.

NİZAM(DÜZEN) KANITI:

Evrendeki herşeyde birdüzen görülmektedir.Hiçbir doğal nesne kendi kendisine düzen veremez.O halde evrene düzen veren , güç ve irade sahibi bir varlık olarak Tanrı’nın olması gerekmektedi.Gezegenlerin yörüngedeki hareketleri bir düzenin varlığına,bud a Tanrının varlığına kanıt oluşturmaktadır.

DİNİ TECRÜBE(VİCDAN) KANITI:

İnsan kendi özel dini yaşantısı içinde yani vicdanıyla Tanrıyı hisseder.

AHLAK KANITI:

İnsanın ahlaki yaşantısı ve bununla ilgili verilerinden hareket eder.

FİLOZOFLAR:

TEİZM:KSENOPHONES,SOKRATES,PLATON,RENE DESCARTES  
DEİZM:J.LOCKE,J.J. ROUSSEOU,VOLTAİRE  
PANTEİZM:PLATİNOS,BRUNO,SPİNOZA  
AGNOSTİSİZM:PRATOGORAS,HUXLEY  
ATEİZM:F.NİETSCHE,KARL MARKS,FEURBACH,J.PAUL SARTRE  

 

Anahtar Kelimeler : TANRI,DİN KANIT