Bu yazı Hasan ERYILMAZ tarafından 09.08.2020 tarihinde Fizik kategorisine yazıldı. Bizi Uzaya Götüren Kadın : Margaret Hamilton Kimdir ?

makale içerik

Bizi Uzaya Götüren Kadın : Margaret Hamilton Kimdir ?

İnsanoğlunu uzaya götüren kadın.

Margaret Hamilton "Aya insan göndermek için programlama yapacak birilerini aradıklarını söylediler.Ben de kendi kendime ""Bunu kaçıramam."" dedim."

 

İnsanoğlunun aya ayak basması ile sonuçlanan NASA’nın en başarıya ulaşmış rolü Apollo 11 ile alakalı her insanın bilmediği bir reel var. Apollo 11 aya iniş esnasında büyük bir sorunla karşılaşıyor ve hemen hemen vazife iptal edilecekken sıkıntı o anda çözülüyor ve iniş başarıyla gerçekleştiriyor. Bunu elde eden ise Neil Armstrong yahut Buzz Aldrin değil, bu probleminin olabileceğini öncesinden hesaplayarak önlemi alan Margaret Hamilton. Yani Margaret Hamilton olmasaydı, evrende başka bir toprak üstünde ayak izimiz olmayacaktı. Apollo 11’in yaşamış olduğu sıkıntı neydi birazdan bahsedeceğiz fakat bu yazı da görevin gizli saklı kahramanı Margaret ile alakalı, ilkin kendisinden birazcık bahsedelim…

1936’da Indiana’da doğmuş Hamilton 1958’de Earlham College’da matematik ve felsefe eğiitimi alıyor. Birkaç sene lisede öğretmenlik yaptıktan sonrasında MIT programlama laboratuvarlarında çalışıyor. Ardından matematik alanında doktora yapmak istiyor fakat tam bu sırada çalmış olduğu laboratuvarlardan birinden bir öneri alıyor. Bu laboratuvar NASA’nın insanlı feza görevleri için kullanılacak bir bilgisayar üstünde çalışıyor. Burada afaki anlatmak lazım. O zamanlar bugünkü benzer biçimde kodlama eğitimi filan yoktu. Hatta kodlama bile fazlaca yeni bir alandı ve fazlaca azca şahıs farkındaydı. Bu nedenle Hamilton’da bu işi alırken kodlama bilmiyordu. Çalışırken öğrenecekti.

Hamilon işe başlıyor ve ilk görevlerinden birisi de insansız bir vazife için görevin başarısız olması niteliğinde bilgisayarın ne yapması icap ettiğini söyleyecek bir program tasarlamaktı. Hamilton daha hemen sonra NASA’nın kendisine bu işi çömez olduğundan verdiklerini itiraf ediyor. Çünkü NASA görevin başarısız olacağına ne olursa olsun inanmıyordu. Ama sonuçta beklenmeyen oluyor ve vazife başarısız oluyor. Kendisine verilen programı tasarlamak için Hamilton’ın dikkate alması ihtiyaç duyulan birçok faktör vardı. Örneğin fazlaca mühim bir aygıt çalışmazsa, yahut aracın yakıtı biterse bilgisayar ne yapacaktı?

Bu vazife hemen sonra Hamilton’ın NASA’daki aslolan rolü de belirlenmiş oluyordu. Bir vazife esnasında feza aracının yaşayabileceği bütün negatif senaryoları dikkate alacak ve her biri için bir kurtarma senaristliği belirlemek, bu tarz şeyleri kodlamak ve uygulamaya koyacaktı.

Tıpkı NASA’nın başarısız olan ilk insanlı rolü Apollo 8’de olduğu benzer biçimde. Yazılımcılar vazife öncesinde her vakit olduğu benzer biçimde görevin bir simülasyonunu gerçekleştiriyorlar. Bu sırada ise Hamilton 4 yaşındaki kızını da hususi nedenlerle işe getirmek niteliğinde kalıyor. Ve Hamilton’ın kızı elbet 4 yaşındaki bütün evlatların yapacağı şeyi yapıyor ve basılmaması ihtiyaç duyulan bir düğmeye basıyor ve simülasyon çöküyor.

Çocuğuna ne tür bir ceza verdi yahut verdi mi bilmiyoruz fakat Hamilton’ın aklına bu tür bir hatanın uçuş esnasında da yaşanabileceği ihtimali geliyor. Yani bir astronot da kazara bir düğmeye basamaz mıydı? Bu nedenle bu tür hatalara karşı bir program yazmak ve bir çözüm bulmak istiyor. Ama NASA “astronotlar 4 yaşlarında mı ki kazara düğmeye bassın” diyerek bu isteğini reddediyor.

Sonrasında Apollo 8 fırlatılıyor ve görevin 5. Gününde tahmin edin ne oluyor?

Evet. Astronotlardan biri yanlış düğmeye basıyor ve aracın dünyaya dönmesi için lüzumlu verilerin bir kısmını siliyor.

NASA mühendisleri bu problemi halletmek için 9 saat uğraşıyor ve apollo bilgisayarına yeni bir veri seti göndererek problemi gideriyorlar. Olası bir felaketle de sonuçlanabilirdi fakat Hamilton’a izin verilseydi bu sıkıntı o anda çözülebilecekti.

Şimdi Apollo 11’in yaşamış olduğu soruna geri dönelim. Çok teknik detaylara girmeden şu şekildeki izah edelim Apollo 11 aya inerken NASA’nın hiç olmaz söylediği şey ikinci defa oluyor ve astronotlardan birinin yanlış bir emir vermesi sebebiyle bilgisayar aşırı yükleniyor. İniş esnasında bilgisayarın %90’ının ancak inişe odaklanması gerekiyor fakat yazılımcılar bu aşırı yük sorununu çözemiyorlar bir türlü. Açıkçası rolü bu probleminin yaşanmaması için yakarış ederek ve Hamilton ve kadrosunun bulacağı çözüme güvenerek başlatıyorlar. Neyse ki Hamilton ve kadrosu bu problemi önceliklendirme hususi durumunu kullanarak aşıyorlar. Yani bilgisayarın bütün görevleri verilen sıra ile değil, o sırada lüzumlu olan işleme lüzumlu gücü tahsis ederek çalışmasını sağlıyorlar. Kısacası Apollo 11 iniş esnasında yazılımcıların dualarına yanıt vermeyerek aşırı yüklenme problemi yaşıyor ve Hamilton’ın çözümü yardımıyla bu problemi o anda çözüyor ve Ay’a iniş başarıyla gerçekleşiyor.

Apollo 11 oradan da Hamilyon NASA için çalışmaya devam ediyor ve hatta Amerika’nın ilk feza istasyonu olan SkyLab’de de görevalıyor.

Hamilton Yazılım Mühendisliği kavramını gören kişidir ayrıca ve bu yüzden NASA’da çalışan ilk yazılım mühendisidir. Ayrıca önceliklendirmeyi de yazılımda kullanan ilk kişidir. Tüm bu tarz şeyleri yapmış olduğu zamanlarda bir hanım olarak bütün bu tarz şeyleri başarabilmenin 2 kat daha zor olduğu için bahsetmiyorum bile. Çünkü bu “hanım bulunmasına rağmen” başarıya ulaşmış olmuş bir hanım hikayesi değil, bu insan isterse neler başarabilirin cevabı olan bir hikayedir.

Kendisi şu anda hala hayatta ayrıca ve sayısız armağan almıştır ve 1986 senesinde kurduğu Hamilton Technologies şirketinin başında, bugün dahi hataları öngörerek yazılımlardaki muhtemel sorunları öncesinden önlemeye devam ediyor.

Anahtar Kelimeler : İnsanoğlunu,uzaya,götüren,kadın. Margaret,Hamilton,"Aya,insan,göndermek,için,programlama,yapacak,birilerini,aradıklarını,söylediler.Ben,de,kendi,ke..