bos

Bu yazı Hasan ERYILMAZ tarafından 30.12.2019 tarihinde Hayat kategorisine yazıldı. Davranışsal ekonomi: taahhüt ettiğimiz saçmalık

makale içerik

Davranışsal ekonomi: taahhüt ettiğimiz saçmalık

Tasarruflara dokunmamak için, döviz kurundaki dalgalanma döneminde paradan tasarruf etmek için maaşın tamamı için altı televizyon satın alın ...

İnsanlar istedikleri gibi davranıyorlar, ancak iktisat ders kitaplarında tanımlanan rasyonel yaratıklar gibi davranmıyorlar. Richard Thaler'ın bu kitabı hakkında, “Yeni Davranış Ekonomisi. İnsanlar neden geleneksel ekonominin kurallarını çiğniyor ve ondan nasıl para kazanılıyor? ”

Sizin için daha önemli olan şey: para mı yoksa güvenlik mi? Richard Thaler bu tezi “Yaşam Maliyeti” olarak adlandırdığı sorununa adadı. Bir çalışmada, bir grup öğrenciye iki soru sordu:

1. “Ölümcül bir hastalığa yakalanma riski varsa, bir doz panzehir için ne kadar ödemeye hazırsınız?” Enfeksiyon olasılığı - 1000'de 1 şans. "

2. “Aynı hastalığın çalışmasına ne kadar katılmayı kabul edersiniz?” Enfeksiyon olasılığı - 1000'de 1 şans. "

Öğrenciler akılcı düşünürse, cevaplardaki toplamlar aynı olacaktır. Ancak sonuçlar, çoğu kişinin panzehir için 2.000 $ ödemeye istekli olduğunu ve tazminatın 550.000 $ 'dan az olması durumunda çalışmaya katılmayı reddedeceğini gösterdi.

Ne iktisat teorisi ne de mantık sayılardaki bu farklılığı açıklayamaz. Bu mezuniyet sırasında söyledikleri “sertifikalı bir kanepe patates” olan Richard Thaler tarafından yapıldı: “Onun için özel bir umudumuz yoktu” ve 2017 Nobel Ekonomi Ödülü. İnsanların birçok kötü karar verdiğini, ancak en önemlisi hatalarımızın tahmin edilebileceğini belirtti.

1. Kaybı eşit kâr sevincinden daha fazla hissediyoruz

Teorik olarak, bir karar vermeden önce kendimize “fırsatın fiyatı” nı sormalıyız: bunu yaparsam ne kaybederim? Ancak bu teori: gerçekte ne olduğunu göstermek için Thaler, bodrum katında 100 dolarlık şişeleri saklayan bir şarap koleksiyoncusu örneği olan Richard Rosett'i örnek olarak gösterdi.

Şarabı sevmedi, ama satmak istemiyordu ve aynı 100 dolar için başka bir şarap almamıştı. Onun mantığına göre, her şeyi olduğu gibi bırakmak (mahzende tatsız pahalı şarap) hiçbir şey kaybetmemek, yeni bir lezzetli şarap almak anlamına gelir - cüzdandan 100 dolar yeniden yatırmak (eski şarap satışından elde edilmiş olsalar bile).

2. Biz zevk ya da satın alma koşullarına bağlı olarak üzgün olsun, malların yararlarına değil

Bir spor maçı sırasında sosisli sandviç yemekten mutluluk duyacağız, ancak sokakta bir çadırdan daha pahalıya mal olacak. Barda, meşrubat için evin yakınındaki mağazadan daha fazla ödeme yapmaya hazırız. Ve malları çok cazip bir fiyata görürsek, ihtiyaç olmasa bile satın alabiliriz. Bunu sadece satın alma durumunun kendisini sevdiğimiz için yapıyoruz: zaman, yer, koşullar ve kendi yüksek ruhlarımızın bir kombinasyonu.

Davranışsal ekonomi: taahhüt ettiğimiz saçmalık

3. Zaten para verdiysek veya enerjimize yatırım yaptıysak bir şeyden vazgeçmek bizim için zordur

Güçlü bir kar fırtınasına rağmen işe gitmek, hastalanmak ya da konsere gitmek zorunda mıydınız, böylece biletlerin kaybolmaması gerekiyor mu? İktisat ders kitaplarındaki efsanevi karakterler bunu yapmazlar: eğer maliyetler iade edilemezse, onları düşünmemelisiniz, diyorlar. Onlara büyük önem veriyoruz. Buna ek olarak, ne kadar çok ödeme yaparsak, rahatsızlığa daha uzun süre dayanmaya hazır olurlar. Örneğin, pahalı ayakkabıları nasıl dağıtmaya çalıştığınızı unutmayın.

Ancak zamanla, kaybı önlemek için fedakarlık yapma isteği zayıflar. Böylece başka bir fenomen kendini gösterir - "ödemenin amortismanı".

4. Bir bütçe planlarken buna gerek olmadığında bile katı kurallara uyarız.

Bütçe hakkında konuşan Thaler, kurallara ve düzenlemelere uymak yerine kendi ihtiyaçlarınıza göre para harcamanın ne kadar önemli olduğunu hatırlıyor. Bazen aile bütçesinin sıkı bir dağılımı yanlış kararlara yol açabilir. 2007'de Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yakıt fiyatları yaklaşık% 50 oranında düştü ve çoğu aile, yiyecek veya makineden tasarruf etmek yerine, daha yüksek sınıf benzinli arabaya yakıt ikmali yapmaya başladı.

5. Bazen kendimizi kontrol etmemiz zor olabilir (“kaju fenomeni”)

Thaler bir zamanlar arkadaşlarını akşam yemeğine davet etti. Konuklar ana kursun pişirilmesini beklerken, sahibi büyük bir kaju fıstığı vazosu getirdi. Beş dakika içinde, arkadaşlar iştahı kesmemek için fındıkların yarısını yedi, Taler vazoyu mutfağa geri almak zorunda kaldı ve konuklar ona minnettardı.

Ekonomi ders kitabından akılcı bir kişi tercihlerine göre hareket edecektir: fındık yemek istiyorsa, onları masaya bırakacak, aksi takdirde onları kaldıracaktır. Ancak Thaler'ın konukları, arzularına rağmen, direnemediklerini ve iştahlarını keseceklerini anladılar, bu nedenle kajuyu sakladığında memnun oldular.

Çalar saati odanın uzak köşesine koyduğumuzda, yapay olarak son teslim tarihlerini ayarladığımızda veya bireysel olarak tatlı parçaları satın aldığımızda aynı nedenlerle yönlendiriliyoruz, ancak ambalaj bize daha az mal olacaktı. Genellikle seçimimiz ekonomistlerin inandığı gibi tercihleri ​​ortaya çıkarmaz, sadece kendimizi kontrol etmeye yardımcı olur.

Davranışsal ekonomi: taahhüt ettiğimiz saçmalık

6. Kazara aldığımız halde elimizdeki riski riske atmak istemiyoruz

Araştırmacılar Jack Knetsh ve John Sinden davranışlarımızın başka bir ilginç özelliğini keşfettiler. Bir deney yaptılar: Katılımcıların yarısına üç dolar verildi, geri kalanına piyango bileti verildi, bu da değerli bir ödül kazanmayı mümkün kıldı. Ondan sonra şu soru soruldu: “Üç dolar mı yoksa piyango bileti mi tercih edersin?”

Ders kitaplarına göre, başlangıçta elde ettiğimiz şey seçimimizi etkilememeliydi. Ama en başından beri piyango bileti olanların çoğu kendileri için saklamaya karar verdi ve parayı alanların sadece üçte biri onu almaya hazırdı.

7. “Dar Çerçeveleme”: Olay zincirini bir bütün olarak düşünmüyoruz

Herhangi bir soruna içeriden, dar veya dışarıdan bakabilirsiniz. Durumun doğru bir değerlendirmesi ile, ikinci seçenek daha güvenilir olacaktır. Doğru, karar sırasında bunu düşünmüyoruz.

Bu davranışı gösteren bir örnek arkadaşı Dani tarafından Thaler'a önerildi. Bir grup araştırmacı ile birlikte lise öğrencileri için müfredatın geliştirilmesine katıldı. Birkaç ay sonra Dani, projenin tamamlanmasının ne kadar süreceği hakkında bir soru sordu. Çeşitli meslektaşlarla röportaj yaptı ve 18 ila 30 ay arasında cevaplar aldı. Ancak ekip üyeleri arasında bu tür programların geliştirilmesi konusunda bir uzman vardı ve Dani, deneyimlerine dayanarak bir değerlendirme yapmasını istedi. Daha önce 30 ay süre vermiş olan uzman, şimdi böyle bir çalışmadan önce en az yedi yıl sürdü ve davaların yarısında asla tamamlanmadığını söyledi.

Uzman bakışlarını içeriden sınırladı, bu yüzden iyimser bir tahmin seçti ve dışarıdan bakış daha doğru bir değerlendirme yapmasına izin verdi.

8. Biz kendimiz acı çeksek bile, “haksızlık ”tan kaçınmaya çalışıyoruz.

Thaler ilk kez bir söğüt üzerinde bir komşu ile tartışarak bu deseni keşfetti: iki bölümün sınırından çok uzak olmayan, Thaler'ın evine daha yakın büyüdü ve yapraklarını temizlemek çok zordu. Thaler ağacı sevdi, ama bir komşu onu yok etmek istedi.

İlişkileri sürdürmek için Thaler, söğüt kesmenin ne kadar tutacağını öğrendi (ortaya çıktı: aylık maaşı). Bundan sonra profesör komşuya geldi ve ağacının onu kişisel olarak rahatsız etmediğini söyledi, ancak komşunun onu kendi pahasına siteden çıkarmasının sakıncası olmazdı. Komşu bu teklifi haksız kabul etti, kapıyı kapattı ve artık bu konuya geri dönmediler.

Davranışsal ekonomi: taahhüt ettiğimiz saçmalık

9. Ne istediğimizi her zaman bilmiyoruz (“ters çevrilmiş tercihler fenomeni”)

Tercihleri ​​açıkça tanımladığımızı düşünmek isteriz, ancak bu böyle değildir. Thaler, deneklerin iki kumar oyunu arasında seçim yaptığı bir deneyi açıklar: 10 $ (B) garantili ödülü olan bir piyango ve düşük 30 $ (A) kazanma olasılığı olan riskli bir oyun. Anket katılımcılarının çoğu bir kazan-kazan piyangosu seçti (B). Ancak, oyunların her birini hangi minimum miktarda satmaya istekli oldukları sorulduğunda, çoğu insan A seçeneğini B seçeneğinden daha yüksek puan aldı.

10. “Büyük Kuruyemiş”: miktar bağlama göre büyük veya küçük görünebilir.

Birçoğumuz, bir oyuncu satın almak için 10 dolar tasarruf etmek için şehir genelinde seyahat etmeye hazırız, ancak bir TV satın almak niyetiyle aynı şeyi yapmaya hazır değiliz. Gerçek şu ki, bir TV satın alma bağlamında 10 dolar bir "fındık" gibi görünüyor ya da çaba sarf etmek için yeterli önemli bir indirim değil.

Genel olarak, irrasyonel yaratıklarız ve bunu bilerek birçok üretici bizden kazanç sağlıyor. Ama gerçekten çok korkutucu mu? “Nadir durumlar dışında, rasyonel davranış modeline uygun hareket edememek ölümcül değildir,” diyor Richard Thaler. Bununla birlikte, önceden uyarılmış silahlı araçlar: karakteristiklerimizi bilerek, tüketici davranışlarımızda çok şey değiştirebiliriz.

Anahtar Kelimeler : Tasarruflara,dokunmamak,için,,döviz,kurundaki,dalgalanma,döneminde,paradan,tasarruf,etmek,için,maaşın,tamamı,için,altı,televizyon,satın,alın,...