Bu yazı Hasan ERYILMAZ tarafından 31.07.2020 tarihinde Tarih kategorisine yazıldı. Günümüz medeniyetinin oluşmasına katkısı olan Türk-İslam bilim insanları kimlerdir.

makale içerik

Günümüz medeniyetinin oluşmasına katkı elde eden Türk-İslam bilim insanlarını dört kategoride incelemek gerekir. Bunlardan birincisi matematik alanında, ikincisi astronomi alanında, üçüncüsü fizik alanında ve dördüncü olarak da tıp alnındadır.



Matematik alanında günümüz medeniyetine katkı elde eden bilim adamları şunlardır:

Harezmi: Cebirin temelini gerçekleştiren matematik emek harcamaları yapmıştır.

Cahit Arf: 1910-1997 yılları içinde yaşamış bu meşhur Türk matematikçisi, kendi adı ile anılan “Arf değişmezi, Arf kapanışları ve Arf halkaları” şeklinde yapmış olduğu matematik çalışmalarıyla bütün dünyada tanınan biridir.

Ömer Hayyam: Celali takvimini hazırlamış ve üçüncü derecede cebir mevzuları hakkındaki emekler yapmıştır.

Nasiruddin-i Tusi: Kenar açı bağlantısını kabul eden ve “Kesenler teoremi” ismi altında yapmış olduğu trigonometri çalışmalarıyla tanınır.



Fizik alanında yararlı emek harcaması olan Türk-İslam bilim insanlarını ise şu şekildeki sıralayabiliriz:

İbn’ül Eysem ve İbn-i Sina’nın yapmış olduğu emek harcamaları yanı sıra Farabi’nin de fizik temalı çalışamaları vardır.

Farabi: Aristo’nun oluşturduğu fiziği kifayetsiz olarak bulan ve bunun üstüne “Boşluk Üzerine” adlı bir yaratı kaleme almıştır. Farabi bu eserinde doğadaki boşluğu kabul etmez ve bunun üstüne kendi hipotezlerini savunur.



Astronomi ile ilgilenen Türk-İslam Bilim Adamaları:

Ali Kuşçu: Küçük yaşlardan itibaren matematiğe ve astronomiye alaka duyan Ali Kuşçu eğitimin Semerkand’da tamamladı. Ünlü gökbilimci Uluğ Bey’in yanında yetişmiştir. Bir oldukça medrese müderrislik meydana getiren Ali Kuşçu, Uluğ Beu’in kuşları ile ilgilenilmiş olduğu için “kuşçu” lakabıyla ünlü olmuştur.

Uluğ Bey: Semerkant’ta medrese ve rasathane açılmasına öncülük etmiş ilmi çalışmaların yürütülmesi için büyük gayret göstermiş bir astronomi uzmanıdır. Astronomi mevzusunda yazmış oduğuen ünlü eseri “Uluğ Bey Zici” dir.

Biruni: Gazneli sarayında itibar kazanan Biruni, Harezm sarayında astronomi ve matematik çalışmalarını yürütmeye başlamıştır. İbn-i Sina ve daha oldukça birlim insanıyla birlikte emek verme fırsatı da bulmuştur. Önemli astronomik bilgiler içeren eseri “Mesud’un Kanunu” dur. Biruni, UNESCO tarafınca meydana getirilen bir etkinlikle doğumunun bininci yılı olan 1973 senesinde bütün dünyada anılmıştır.

Takiyüddin: 1575-1580 yılları içinde İstanbul rasathanesinde çalışmalara meydana getiren Takiyyüddin, Osmanlı’daki ilk çalışmasına Galata kulesinde başlamıştır.



Tıp alanında emek harcaması olan Türk-İslam Âlimleri;

İbn-i Sina: En tanınmış tıp âlimidir. “Kanun” isimli bir eseri bulunan bilim insanının hekimlik, ilaçlar ve öteki cerrahi yöntemler hakkındaki emek harcamaları mevcuttur. Kanun isimli tıp kitabı Avrupa’da ders kitabı olarak okutulmaktadır. Ayrıca, fizik, kimya, matematik, felsefe ve matematik üstüne de emekler yapmıştır.

Anahtar Kelimeler : Günümüz,medeniyetinin,oluşmasına,katkıelde,edenTürk-İslam,bilim,insanlarını,dört,kategoride,incelemek,gerekir.,Bunlardan,birincisi,matematik,alanında,,ikincisi,..