Bu yazı Hasan ERYILMAZ tarafından 03.06.2020 tarihinde Tarih kategorisine yazıldı. Osmanlı Rus Savaşı | Nedenleri, Sonuçları, Galibi

makale içerik

1768-1774 Osmanlı Rus Savaşı
Rusya, (I. Petro’nun politikasını devam ettiren Çariçe II. Katerina) Kırım ve Kafkasya’yı almak, Karadeniz’e inmek, Balkanlarda Rusya’ya bağlı krallıklar kurmak düşüncesindeydi.

Rusya, Lehistan kralı III. Ogüst’ün ölümüyle doğan karışıklıktan yararlanmak istedi ve Kırım’a saldırdı. Böylelikle Osmanlı-Rus Savaşı 1768 yılında başladı.

İngiliz yardımıyla Cebelitarık Boğazı’nı geçerek Akdeniz’e giren Ruslar, Çeşme limanında Osmanlı donanmasını yaktılar (1770).

Rusya’nın Karadağ’da isyan çıkarması, Rusçuk ve Silitre’yi almasının ardından III. Mustafa öldü. Yerine geçen I. Abdülhamit döneminde de Osmanlılar başarısız olunca barış istendi.

Osmanlı Rus Savaşı konu anlatımımıza Küçük Kaynarca Antlaşması ile Devam Ediyoruz.

Küçük Kaynarca Antlaşması (1774)
1- Kırım’a bağımsızlık verildi. Kırım dini bakımdan halifeye bağlı kalacaktı. (Halkı Türk ve Müslüman olan bir toplum kaybedilmiş, fakat Osmanlı’yla dinsel-kültürel bağları koparılamamıştır.)

2- Ruslar, Karadeniz’de ve diğer Türk sularında serbestçe ticaret yapacaklar, Fransa ve İngiltere’ye verilen kapitülasyonlardan yararlanacaklardı. (Karadeniz egemenliği Rusların eline geçmiş ve Ruslara ilk kez kapitülasyonlar verilmiştir.)

3- Ruslar gerekli gördükleri yerlerde konsolosluk açabilecek, İstanbul’da devamlı elçi bulundurabilecekti. (Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışma hakkı elde eden Rusya, Osmanlı’nın egemenlik haklarını zedelemiştir.)

4- Ruslar, Osmanlı uyruğundaki Ortodokslar ve Eflak Boğdan beylerinin haklarını koruyacaklardı.

İstanbul’un fethi ile elde ettiği Ortadoksların koruyuculuğu hakkı Rusya’nın eline geçmiştir. Burada Osmanlı’nın egemenlik hakları zedelenmiştir.

5- Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecektir. (Osmanlı ilk defa yabancı bir devlete savaş tazminatı ödemiştir.)

6- Rus Hristiyanları kutsal yerleri serbestçe ziyaret edebileceklerdi.

7- Ruslar, bu savaşta işgal ettikleri Eflak, Boğdan, Baserabya ve Akdeniz’deki bazı adaları Osmanlı Devleti’ne geri verecekti. (Bu bölgeleri Rusya’nın Osmanlıya verme nedeni Osmanlının iç işlerine karışarak bölgedeki Ortodoksları Osmanlıya karşı kullanmaktır.)

Ayrıca;

– Bu bölgelerde genel af ilan edilecek

– Halktan bir süre vergi alınmayacak

– Halk istediği yere göç edebilecek

– Halka din ve mezhep özgürlüğü tanınacaktı.

Bu antlaşma ile Rusya güneye inme politikasının gerçekleştirilmesine ortam hazırladı.

Osmanlı Devleti’nin 18. yy’da imzaladığı en ağır koşulları içerir antlaşmadır. Kırım, Küçük Kaynarca Antlaşması, Aynalı kavak Tenkihnamesi ve Yaş Antlaşması’yla üç aşamada Osmanlıdan koparılmıştır.

Osmanlı Rus İlişkileri konu anlatımına da bakmanızı öneririz.

Anahtar Kelimeler : 1768-1774,Osmanlı,Rus,Savaşı Rusya,,(I.,Petro’nun,politikasını,devam,ettiren,Çariçe,II.,Katerina),Kırım,ve,Kafkasya’yı,almak,,Karadeniz’e,inmek,,Balkanlarda,R..