Bu yazı Hasan ERYILMAZ tarafından 29.05.2020 tarihinde Türk Dili kategorisine yazıldı. Öz Geçmiş  nedir nasıl yazılır?

makale içerik


Çeşitli nedenlerle kişi kendi hakkında birtakım bilgilendirmelerde bulunmak durumunda kalır. Özellikle iş başvurularında bu bilgilendirme bir zorunluluk hâlini alır. Böyle durumlarda kişiye ait bilgileri içeren metin türü öz geçmiş olarak adlandırılmaktadır. Öz geçmiş; kişinin kendisini, eğitim/kariyer planlarını kısaca tanıttığı bir resmî yazı türüdür. Terceme-i hâl, hâl tercümesi gibi kullanımlara eskiye doğru gidildikçe rastlanır. Öz geçmiş, kimi yönlerden biyografi türüne benzetilmektedir. Ancak iki tür arasında bazı temel farklar vardır. Biyografi başkaları tarafından yazılırken öz geçmiş kişinin kendisi tarafından kaleme alınır. Biyografide kişi ayrıntılı bir şekilde anlatılırken öz geçmişte ise kişi kısaca tanıtılır (Pilav ve Ünalan, 2012:91).  
Öz geçmişte verilen bilgilerin doğru olması, belgenin teslim edileceği yerin amacına uygun olarak hazırlanması etkili bir öz geçmiş hazırlanması için önemli hususlardandır. Bunların haricinde bir öz geçmişin etkili olması için aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir:  
 Öz geçmiş isteğinde bulunan kurum/kuruluşun veya kişinin amacına uygun bilgiler kısa, açık, doğru ve abartısız bir dille yazılır.  
Öz geçmişte sunulan bilgilerin belgelendirilebilir olmasına özen gösterilmelidir.  
Yazım sırasında sayfa düzenine, yazım kurallarına ve noktalama işaretlerine dikkat edilmelidir. 
Öz geçmişte, kişiyi gerçekten tanıtan anahtar kelimeler kullanılmalıdır.  
Dinî ve politik içerikli bilgiler, öz geçmişte yer almamalıdır.   
 Örnek bir öz geçmiş bir veya iki sayfayı geçmemelidir (Yakıcı vd., 2011:153).  
Öz geçmişler, kullanım amacı ve hazırlanma şekilleri bakımından farklı türlerde olabilir. Metin hâlinde yazılan öz geçmişler, standardı sağlama açısından günümüzde fazla tercih edilmemektedir. Günümüzde en yaygın olarak kullanılanı form şeklinde yazılan öz geçmişlerdir. Form şeklinde yazılan öz geçmişlerdeki başlıklar, iş başvurusu yapılan yere ve kişiye göre değişmektedir. Bir öz geçmişte bulunması gereken başlıklar şöyle maddelenebilir (Sağol Yüksekkaya, 2012):  
a. Kişisel bilgiler (Doğum yeri ve tarihi, medeni durum, (askerlik durumu), sürücü belgesi)  
b. Meslekî deneyim (Tarih aralığı- kurum, birim, şehir- görev yeri)  
c. Eğitim (Tarih aralığı- lisansüstü eğitim, üniversite (Fakülte/ Yüksekokul/ Meslek Yüksekokulu, Bölüm), lise, ortaokul, ilkokul) 
d. Yabancı dil bilgisi (yabancı dil, seviye, sınav sonucu ve tarihi)  
e. Bilgisayar bilgisi (kullanılan programlar ve seviye)  
f. Bilgi alınabilecek kişiler (referanslar) (adı soyadı, unvan ve görevi, çalıştığı kurum, e-posta adresi ve kurumsal telefon numarası)  
g.  Katılınan kurslar, sertifikalar (Tarih aralığı, Kurum, Alan)  
h. Ödüller (Tarih, Kurum, Alan)  
i. İlgi alanları  
j. Üyelikler (Tarih aralığı- Üye olunan kuruluşlar, şehir)  
k. Gönüllü çalışma deneyimi (Tarih aralığı- Kurum/ kuruluş, faaliyet alanı, şehir)   
Görüldüğü gibi bir öz geçmiş metni birbirinden farklı ve birbiriyle ilişkili pek çok bilgi içermektedir. Bu nedenle hem hazırlama hem okuma kolaylığı sağlaması bakımından form şeklinde yazılan öz geçmişler günümüzde daha çok kullanılmaktadır. Bunun yanında düz yazı şeklinde hazırlanan öz geçmişlerin de kimi kurum ve kuruluşlar tarafından tercih edildiği söylenebilir. Her iki öz geçmiş türüne yönelik örnekler aşağıda sunulmuştur. 
 
Form Şeklinde Hazırlanan Öz Geçmiş Örneği  
  
ÖZ GEÇMİŞ  
Kişisel Bilgiler                                                                           Fotoğraf
Ad- Soyad: Aslı AKINCILAR  
Cinsiyet: Kadın  
Doğum Tarihi: 10.03.1992  
Medeni Durum: Bekâr  
Uyruk: T.C.  
Sürücü Belgesi: B sürücü belgesi  
Askerlik Belgesi (Erkek adaylar için) 
  
İletişim Bilgileri  
Adres: Vatan Mahallesi Şeker Sokak No: 6 Çankaya/ Ankara  
Cep Telefonu: 05XX XXX XX XX  
E-posta:[email protected]  
Eğitim Bilgileri   
  
 
Fotoğraf  
2006-2010                Prof. Dr. Şevket Raşit Hatipoğlu Anadolu Lisesi  
2011-2015                 Kırıkkale Üniversitesi / Türkçe Eğitimi Bölümü  
2016-2018                 Kırıkkale Üniversitesi / Türkçe Eğitimi Bölümü (Yüksek Lisans)  
2019-                         Gazi Üniversitesi / Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretimi (Doktora)      
İş Deneyimi  
Çalışılan Kurum Başlama Tarihi Süre  
Gazi Üniversitesi – Türk Dili   
14.09.2017 2 yıl  
Gazi Üniversitesi- TÖMER  
14.09.2017 2 yıl  
Yabancı Dil Bilgisi  
Dil: İngilizce  
Seviye: Orta (B1)  
Referanslar  
Prof. Dr. Mustafa BALCI, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, [email protected]  
 
 
Düzyazı Şeklinde Hazırlanan Öz Geçmiş Örneği 
 
       Oktay SİNANOĞLU  
       Oktay Sinanoğlu, (1935-2015) Türk kimyacı, moleküler biyofizikçi ve biyokimyacı Türk bilim insanı. Oktay Sinanoğlu, 1953 yılında TED Ankara Koleji'nden birincilikle mezun oldu. 1953 yılında okul bursu ile ABD'ye gitti. 1956'da Amerika Birleşik Devletleri'nde, Berkeley'deki Kaliforniya Üniversitesi'nin kimya mühendisliği bölümünü başarıyla bitirdi. Ertesi sene yüksek lisansını tamamladı (1957) ve Sloan Ödülü'nü kazandı. Doçentlik tezini tamamlamasının (1958-1959) ardından Berkeley'de kuramsal kimya alanında doktorasını bitirdi (1959-1960). 1960'ta Yale Üniversitesi'nde öğretim üyesi oldu. 1 Temmuz 1963 tarihinde kimya alanında profesörlük unvanı aldı. 1964 senesinde Yale Üniversitesi'nde teorik kimya bölümünü kurdu.1988 senesinde kendi geliştirdiği matematik teorilerine dayanan devrimsel bir yöntem olan ve "Sinanoğlu İndirgemesi" olarak adlandırılan yöntemini yayınladı. Yale'de 37 sene çalıştıktan sonra 1997'de emekli oldu. 1997 yılından sonra Yıldız Teknik Üniversitesi'nde Profesör olarak çalışmaya başladı ve 2002 senesinde kadar Yıldız Teknik Üniversitesi 
Kimya Bölümü'nde çalışmaya devam etti. Sinanoğlu birçok bilimsel kitap ve makale yazdı ve birçoklarına da katkıda bulundu. Ayrıca "Hedef Türkiye" ve "Bye Bye Türkçe"(2005) gibi eserlere de imza attı. Eğitim dilinin Türkçe olması gerektiğini ve yabancı dilin takviyeli olarak öğretilmesinin gerektiğini savundu. Türkçede bulunan yabancı kökenli olduğunu söylediği bazı kelimelere çeşitli karşılıklar önerdi. 19 Nisan 2015 tarihinde Amerika'nın Florida Eyaleti'nde hayatını kaybetti. 

Anahtar Kelimeler : Çeşitli,nedenlerle,kişi,kendi,hakkında,birtakım,bilgilendirmelerde,bulunmak,durumunda,kalır.,Özellikle,iş,başvurularında,bu,bilgilendirme,bir,zorunluluk,hâlini,alır.,B&oum..