Bu yazı Hasan ERYILMAZ tarafından 31.05.2020 tarihinde Tarih kategorisine yazıldı. Erzurum ve Sivas Kongreleri

makale içerik

ERZURUM KONGRESİ (23 TEMMUZ -AĞUSTOS 1919)
Mustafa Kemal’in sivil olarak katıldığı ilk toplantıdır. Kongreye Mustafa Kemal’i Kazım Karabekir Paşa davet etmiştir. Kongreyi Doğu illeri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Doğu Anadolu’da bir Ermenistan devletinin kurulmasını önlemek amacıyla düzenlemiştir. Azınlık konumuna düşmemek için kesinlikle bölgeden göç edilmemesini istemiştir. Ayrıca bu kongrede doğu illerini temsil eden 9 kişilik Temsil Heyeti oluşturulmuştur.

Erzurum Kongresi Kararları:
1. Ulusal sınırlar içerisinde vatan bir bütündür, bölünemez. (Vatan topraklarının ilk kez bütünlüğü burada kararlaştırıldı. Bu madde aynen Misak-ı Milli’de de yer almıştır. Ulusçuluk ilkesini içerir.)

2. Osmanlı Hükümeti’nin dağılması durumunda halk kendi ülkesini kendisi savunacaktır, (ulusçuluk)

3. İstanbul Hükümeti halkın bağımsızlığını sağlayamazsa geçici bir hükümet oluşturulacak bu hükümet kuruluncaya kadar da oluşturulacak temsil heyeti bu görevi üstlenecektir, (ilk kez bir hükümetin kurulabileceğinden söz edilmiştir.)

4. Ulusal gücü etkin, ulusal iradeyi egemen kılmak esastır. (Ulusal Egemenlik » Cumhuriyetçilik)

5. Azınlıklara ülke bütünlüğünü bozucu ayrıcalıklar verilemez. (Azınlık haklarına ilk tepki) (Ulusçuluk ilkesini içerir.)

6. Manda ve himaye kabul edilemez. (Ulusçuluk))

7. Osmanlı Mebusan Meclisi derhal toplanmalıdır. (Ulusal Egemenlik)

Not: Erzurum Kongresi bölgesel kurtuluşu hedefleyerek toplanmasına rağmen Mustafa Kemal’in katılımıyla aldığı kararlar ulusaldır. Programda temel düşünce kayıtsız ve şartsız ulusal egemenliktir. Oluşturulan 9 kişilik Temsil heyetinin başkanlığına Mustafa Kemal seçildi. Erzurum Kongresi kararları, Misak-ı Milli kararlarına temel teşkil eder. Ayrıca Mustafa Kemal’e karşı ilk muhalefet de bu kongrede görülür.

BALIKESİR – ALAŞEHİR KONGRELERİ (25 TEMMUZ -16 AĞUSTOS -1919)
Batı Anadolu’yu Yunan işgalinden kurtarmak ve Batı Cephesini oluşturmak için bölgesel kurtuluşu hedefleyerek yapılan bir kongredir. Bu kongrelerde padişah ve

İstanbul hükümetine karşı bir tutum alınmamıştır. Bu kongreler sonucunda fiili olarak Batı Cephesi oluşturulmuştur.

Erzurum ve Sivas Kongreleri dersimize Sivas Kongresi ile devam ediyoruz.

SİVAS KONGRESİ (4 -11 EYLÜL 1919)
Amasya genelgesinde alınan karar doğrultusunda Sivas’ta ülkenin tamamından gelen delegelerin katılımıyla düzenlenmiştir. Erzurum Kongresi kararları genişletilerek aynen benimsenmiştir. Toplanma nedeni ve aldığı kararlar ülkenin tamamını kurtarmaya yönelik olmuştur.

Sivas Kongresi Kararları
1. Kurtuluş Savaşı’nı tek elden yönetmek için yararlı dernekler Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Grubu adıyla birleştirilmiştir.

2. En çok tartışılan madde ABD himayesidir ve kesinlikle reddedilmiştir.

3. Erzurum Kongresi’nde alınan Temsil Heyeti’nin

“Doğu illerini temsil eder” kararı “ülkenin tamamını temsil eder,” şekline dönüştürüldü. Üye sayısı da 9’dan 16’ya çıkarıldı. Başkanlığına Mustafa Kemal getirildi.

4. Yapılacak çalışmaları kamuoyuna duyurmak için irade-i Milliye isimli bir gazetenin çıkarılmasına karar verilmiştir.

5. Batı Cephesi komutanlığına Ali Fuat Paşa atanmıştır. Bu atama Temsil heyetinin hükümet gibi çalıştığını gösterir. Ayrıca bu karar Batı Cephesi’nin resmen kurulduğunun göstergesidir.

Not-1: İstanbul Hükümeti’nce kongreyi önlemekle görevlendirilen Elazığ valisi Ali Galip başarılı olamamıştır.

Not-2: Tüm engelleme çalışmalarına rağmen temsil heyetinin başkanlığına Mustafa Kemal’in getirilmesiyle Mustafa Kemal Kurtuluş Savaşı’nın önderi konumuna gelmiştir.

Not-3: Toplanış amacı ve aldığı kararlar açısından tek ulusal kongremizdir.

Sivas Kongresi Kararları
1. İstanbul Hükümeti’ne Anadolu’daki birlik ve beraberliğin gücünü göstermek için İstanbul’la tüm haberleşme kesildi.

2. Anadolu’daki gelişmeleri önleyemeyen Damat Ferit hükümeti istifa etti. (Temsil heyetinin İstanbul Hükümeti’ne karşı ilk siyasi başarısı)

3. Damat Ferit hükümetinin yerine kurulan Ali Rıza Paşa hükümeti temsilcisi Salih Paşa’yı Mustafa Kemal ile görüşmek için Amasya’ya gönderdi.

Anahtar Kelimeler : ERZURUM,KONGRESİ,(23,TEMMUZ,-AĞUSTOS,1919) Mustafa,Kemal’in,sivil,olarak,katıldığı,ilk,toplantıdır.,Kongreye,Mustafa,Kemal’i,Kazım,Karabekir,Paşa,davet,etmiştir.,Kongreyi,Doğu,il..